Arkadaş bulma, mesajlaşma, video izleme, resim, video ve durum paylaşma başta olmak üzere özellikle eğlence amaçlı olarak kullanılan Facebook, arka planında bir algoritma çalışan bir yazılımdır. Peki bu muhteşem Facebook Algoritması Nasıl Çalışır?

Konumuz Dijital Pazarlama olduğuna göre Facebook’ u eğlence amaçlı değerlendirmiyoruz. Sosyal medya pazarlama amacıyla kullandığımız Facebook, reklamlarımızı nasıl daha verimli hale getirebilir? Bunu çözebilmemiz için öncelikle algoritmasını yani çalışma prensibini çözmeliyiz.

Facebook Reklamları ile içli dışlı olmaya başladığınızda ilk reklamınızı vermeden önce şunu kesinlikle aklızın bir köşesinde bulundurmalısınız.

Facebook, tavsiye yöntemiyle birbirine bağlı kişilerin kategorize edilmesiyle ortaya çıkan bir yapıdır. Facebook kullananların bütününe bakıldığında Dünya’ da ki herkes birbirinin arkadaşı, ailesi, tanıdığı, kardeşi, arkadaşının arkadaşı ve onların arkadaşları vb. gibi büyük bir ağ yapısına sahiptir.

Facebook Algoritması nasıl çalışır? Facebook aktif kullanıcılar sunum ekranı
Facebook kullanan aktif kişilerin dünya genelinde birbiriyle olan online bağlantılarının gösterildiği ekran resmi

Facebook reklam temelleri ile ilgili ilk düşünülmesi gereken şudur;

Facebook Reklamlarının Sonuçları Değişkendir

Oluşturulan bir Facebook reklamından elde edilen sonuç her zaman standart değildir. Reklam sonuçları aksine sürekli değişebilir ve reklamdan elde edilen dönüşümde bu doğruda değişkendir.

Örnek vermek gerekirse, günlük 100 TL lik bütçe ayrılan bir reklam kampanyası sonucunda 10 dönüşüm olduğunu ve bu dönüşümden toplamda 500 TL lik net bir kar elde edildiğini var sayalım. Bu sonuçla karşılaşıldığında akla ilk gelen şey bütçeyi 200 TL ye çıkartıp kar oranını 1000 TL ye çıkartmak.

Tüm reklam verenler bunu böyle düşünür ve bu şekilde olmasını umut eder fakat durum bu kadar basit değildir. Facebook reklamları yukarıdaki örnekteki gibi çalışsaydı eğer hemen bütçeyi 1000 katına çıkartan reklam veren aynı gün içinde zengin olurdu. Facebook reklamlarından elde edilen dönüşüm tamamen değişkendir bu değişikliklerden etkilenmemek için reklamları sürekli izleyip takipte tutmak ve onlarla ilgilenmek gerekmektedir. Aksi taktirde reklamlar iyi dönüşüm elde etse bile zamanla körelmeye başlar ve sizi zarara uğratır.

İkinci kural reklamlarla ilgilenip sonuçlarını ölçmek diyebiliriz.

Facebook Reklam Yapısını Anlamak

Facebook reklam paneline ilk girdiğinizde her şey karmaşık gelebilir. Aslında karmaşık da diyebiliriz fakat tam olarak değil zamanla her şey netleşir bu da kullanmaya başladıkça olur. Algoritma denilen olayı anlamaya çalışırken reklam yapısını da anlamak gerekir çünkü bunların algoritma bunların bütünüdür aslında.

Facebook ta bir reklam şu şekilde kategorize edilir.

Facebook Reklam ve Kampanya Yapısı

Reklam türü seçtikten sonra bir kampanya belirlenir. Kampanya içerisinde reklam setleri yer alır reklam setleri içerisinde de reklamlar yer alır. Hiyerarşi bu şekilde oluşturulmuştur. Kampanya ana kategoridir altındaki reklam setleri kampanyaya bağlıdır birden çok olabilir, her reklam seti içerisinde de yine birden çok reklam olabilir.

Burada önemli nokta kampanya ve reklam setlerinde yapılan genel değişiklikle reklam performansını direk etkiler. Hatta bazı reklamlarda yapılan değişiklikler direk olarak reklam setlerini bile etkileyebilir. Bir reklam veren bu yapıyı sürekli göz önünde bulundurmalıdır.

Facebook Reklam Algoritması Ne İster?

Bu sorunun cevabını verebilmek için temele inmek gerekiyor yani Facebook’ un temel amacı.

Temel amaç neydi?

Eğlence, çevreden haber alma, hoş vakit geçirme, beğeni, paylaşım ve etkileşim.

Reklam verenlerin bu temeli de unutmaması gerekiyor sonuç olarak algoritma verilen reklamlarda da aynı temel özelliği ister. Eğlenceli ve dikkat çeken reklamlar, hoş grafikler, beğeni toplayan reklamlar, paylaşılan ve etkileşimi bol olan reklamlar. Facebook veri tabanında insanlara ait çok muazzam bir veri vardır insanları çok iyi tanıyıp analiz eder bu yüzden verilen reklamları da hedef kitleye göre doğru kişilerin önüne çıkarmaya çalışır iyi reklam iyi etkileşim alırsa reklam veren bütçeyi arttırır facebook bu işten gelir elde eder. Reklam verende ise durum aynıdır daha çok etkileşim demek reklamın daha fazla kişiye ulaşması demek ve bu işten elde edilen gelirin artması demek.

İşin özüne bakıldığında etkileşimi bol kaliteli reklamlar sayesinde hem facebook amacının dışına çıkmamış oluyor hem de insanlar eğlenirken facebook reklamlarına tıklayarak reklam veren ve facebook gelir elde ediyor.

Verimli Reklam Nasıl Ölçülür?

Her ne kadar etkileşim, beğeni, paylaşım gibi hareketler facebook algoritması için olumlu sonuçlar olsa da reklam veren için asıl sonuç bu şekilde ölçümlenmemelidir.

Şu ana dek facebook algoritması ve algoritmanın ne istediği ile ilgili konuştuk. peki reklam veren ne ister? Reklam verenin amacı nedir? Biraz da bu konuyu değerlendirmeye alalım.

Reklam veren için paylaşım, beğeni vs. çok önemli fakat reklamın getirisinin bu şekilde ölçümlenmesi oldukça yanlış. Reklam veren sonuçta tıklama ister ve yönlendirdiği sayfada satış, kayıt alma vs. gibi değerli dönüşümler ister. Bu dönüşümleri elde edebilmek için reklam yayınlarlar bunlar içinde belirli bir bütçe harcarlar.

Bu değer nasıl ölçülür?

ROI (Return on Investment) ile. Roi, Reklamın dönüşüm maliyetininin hesaplanmasına ait bir sistemdir. Reklam veren reklama ne kadar yatırım yaptı dönüşümünde ne elde etti bununla ilgili bir hesaplama sistemidir. ROI yi düzgün hesaplayamayan veya sonuçlarını analiz edemeyen reklam verenler reklamın verimini düzgün ölçemezler. ROI sonucunuz reklamın size değer katıp katmadığını verir.

Facebook Algoritmasındaki Sıralama Faktörleri

Facebook algoritması içerisindeki sıralama faktörleri

Haber akışı facebook için en değerli alanlardan biridir bu alan reklam verenler içinde değerlidir. Çünkü kullanıcıların en çok dikkat ettiği ve göz attığı yer haber kaynağıdır.

Haber kaynağında akan içeriklerin bazı sıralama faktörleri bulunur şimdi bu faktörlere göz atarak hangi faktörün öncelikte olduğunu bu sayede görelim.

Haber akışı sıralama faktörleri

Haber akışı sıralama faktörleri aşağıdaki 4 unsura bağlıdır.

Envanter

Envanter facebook’ ta ki tüm içeriği aile, arkadaş ve yakın çevreniz gibi kişilerin gönderileri, beğenileri ve paylaşımlarından oluşan bölümdür.

Sinyaller

Sinyalleri Facebook hangi içeriği yayınlayacağı durumlara karar vermesi gerektiğinde kullanır. Bu bir kriter listesidir aslında tümü açıklanmasa da bilinenlerden bazıları aşağıda kalın olarak işaretlenmiştir.

  • Bir kişinin fotoğraf durumu ile ilgili beğeni ve yorumlar
  • Arkadaşlar tarafından yayınlanan içeriklerdeki etkileşimler
  • Messenger daki paylaşımlar
  • Bir videoya yapılan yorumlar ve yorumlara verilen yanıtlar
  • İçeriğin kimin tarafından gönderildiğine ait bilgi
  • Hangi tarihte gönderildi
  • Hangi saatte gönderildi
  • Teknoloji (Mobil aygıt, PC, wihi, 3G)
  • İçeriğin türü
  • Gönderilen içerik için insanların harcadığı ortalama süre
  • Gönderinin ne kadar bilgilendirici olduğu
  • Bir kişiye ait profilin doluluğu ve doğruluğu

Bununla birlikte Facebook, insanların kendi aralarında yaptığı konuşmalara, sayfalar arası konuşmadan daha fazla değer verir bunu da unutmamak gerekiyor

Tahminler

Bu, Facebook’ un size ne göstereceğine karar verdiği metriktir. Profilinize ve önceki davranışlarınıza bakarak aldığı verilere göre ne kadar etkileşimde olabileceğiniz hakkında tahminler üretir. Bir gönderi yapıldığında( bu bir reklam da olabilir) bu gönderiye ne zaman tepki vereceğinizi tahmin ederek gönderiyi size o süre boyunca göstermeye çalışır. Reklam tarafı için bakıldığında çok önemli bir metriktir.

Skor

Bu skor, kullanıcının bir içeriğe gösterdiği ilgini alaka düzeyini ifade eder. Skor ne kadar çok yüksek çıkarsa haber kaynağında içeriğin görüntülenmesi okadar yüksek ihtimaldir. Reklamlardaki alaka düzeyi skoru hatırlandığında benzer bir yapının kullanıcılar içinde oluşturulduğunu görüyoruz.

Facebook Bu Faktörleri Nasıl Kullanıyor?

Yukarıdaki metrikler sonucunda artık bir içeriğin skoru olduğuna göre Facebook bu skoru her kullanıcının haber kaynağında kullanıyor. Bu skor her kullanıcıya özel olarak verilir değer, profiline ve önceki alışkanlıklarına göre hesaplanmaktadır.

Babanız veya bir yakınınız bir şeyler paylaştığında aslında arka planda ne kadar çok işlemin yapıldığını buradan rahatlıkla anlayabiliriz. Gönderilen bir video, resim ve reklama gösterdiğiniz tepkiler adım adım izlenir bunun sonucunda bir de skor belirler. Bu bilgiler gelecekteki gönderileri görme olasılığını (hangi tür içerikleri sizin haber kaynağınızda göstereceğini) doğrudan etkiler.

Aktif Sayfalar Daha Pasif Sayfalara Göre Daha Çok Etkilerim Alıyor

Yukarıdaki Algoritma süreçlerine baktıktan sonra küçük bir örnekle konuyu daha anlaşılır hale getirebiliriz.

2 adet facebook sayfası düşünün her ikisinin de 10 bin civarı takipçisi var. Takipçiler organik yani fake hesaplar tarafından beğenilmemiş.

Sayfalardan biri sürekli olarak paylaşımlar yapıyor eğlenceli ve faydalı paylaşımlar ve yaptığı her paylaşım yüzlerce kişi tarafından beğeniliyor.

Diğeri ise yılda 3 veya 4 paylaşım yaparak sadece işe aldığı personellerini bu sayfa üzerinden duyuruyor. Bu sayfa diğeri ile aynı takipçi sayısına sahipken her gönderisi 1 ya da 2 kişi tarafından beğeniliyor.

Bu örneğe bakarsak, aktif paylaşım yapan, eğlenceli ve faydalı içerikler gönderen sayfalar diğer pasif sayfalara göre daha iyi etkileşim almaktadır. Çünkü, sayfa da bir profildir ve buradan anladığımız sayfalarında tıpkı kişi profilleri gibi skorları bulunur. Bu pasif sayfa profili artık facebook tarafından bu şekilde kategorize edilmiş ve yapılan paylaşımları insanların önüne daha az çıkartıyor insanların vaktini faydalı ve eğlenceli görmediği için bu sayfaya ayırmıyor.

Facebook Reklam Algoritma Değişikliği Bilgisi Nereden Alınır

Facebook algoritmasını en son ocak 2018 de değiştirildi. Sahte haber ve gönderileri engellemek için bilinen en son değişiklik budur. Facebook algoritma değişikliklerini News room sayfasından yayınlamaktadır. Facebook News Room a buradan ulaşabilirsiniz.

Sonuç

Sonuç olarak Facebook Algoritması ile ilgili bilinenler bunlardan ibaret tabii ki daha fazlası da olabilir fakat araştırmalar sonucunda aktarılan bilgiler bu ve buna benzerdir. Reklam ile ilgili ne kadar optimizasyon yaparsanız yapın Facebook Algoritmasında’ ki bazı metriklere takılmanız muhtemeldir bu yüzden reklamlarınızı ve kampanyalarınızı oluştururken algoritmayı sürekli düşünmek ve ona göre hareket etmek sizin için en doğrusu olacaktır.